۱۳۹۲ آذر ۲۱, پنجشنبه

تنانه


به هم خوردن تعادل حرکتیِ بدن خنده می‌سازد. وقتی دستت بی­‌هوا از زیر چانه­‌ات می­‌لغزد، یا وقتی پایت لیز می­‌خورد و زمین می‌خوری محتمل است که موضوع خنده شوی. شلختگی حرکتی کودکانی که هنوز به حرکات تنانه­‌شان مسلط نیستند بزرگ‌ترها را می­‌خنداند. از به هم خوردن تعادل بدن در فیلم­‌های کمیک برای خنداندن مخاطب استفاده می­‌شود. این البته کلیت ندارد؛ مثلن زمین خوردن یک پیرمرد کسی را نمی­‌خنداند. این اما مضحک بودن صحنه را نفی نمی­‌کند و بیشتر نشان می­‌دهد که حس قوی­‌تری چون دلسوزی یا نگرانی بر آن دریافت اولیه چیره شده است. به هم خوردن تعادل بدن امری سیاسی است، چون به معنای از بین رفتن نظم است: مختل شدن نظم رفتاری و حرکتی تن سالم و بالغ. یعنی بدن آدم سالم بزرگسال در حالت عادی و نه مثلن در زمان مستی یا بیماری. بی‌­نظمی معمولن وضعیت مضحکی نیست؛ تاخیر یک هواپیما یا عربده­های شبانه‌ی خیابانی آدم­‌ها را عصبی می‌­کند. چرا بی‌نظمی حرکات تنانه خنده‌­دار است؟ چرا شکست بدن در تبعیت از هنجار حرکت در وضعیت­‌هایی غیر از پیری یا بیماری مضحک جلوه می­‌کند؟